miêu tả

LÀM THẾ NÀO ĐỂ MIÊU TẢ SINH ĐỘNG?

Một trong những kỹ năng viết mà tôi làm tốt (có thể gọi là tốt nhất) chính là miêu tả. Đặc biệt, tôi phát huy khả năng nhiều nhất và tốt nhất khi viết sáng tác. Phần lớn mọi người đều bảo rằng tôi miêu tả sinh động, dễ tưởng tượng, câu từ đa dạng. Tôi cũng nhận thấy mình thích miêu tả, nhưng ban đầu tôi không biết vì sao bản thân có thể viết miêu tả tốt như vậy? Về sau, khi chịu chú tâm quan sát tôi đã đúc kết ra một số nguyên do như sau:

1. Đọc nhiều

    MIEU TA

    Mỗi khi đọc sách tôi đều gạch chân dưới những cách miêu tả sống động, chân thật, hay thu nhặt những tính từ hay ho và học cách dùng chúng sao cho đúng nghĩa, đúng cảnh. Chẳng những thế, tôi sẽ đọc đi đọc lại vài lần các đoạn miêu tả ấy và tưởng tượng nó trong đầu. Bên cạnh đó, tôi còn ghi lại những đoạn mô tả ấn tượng, khi cần thiết sẽ giở ra xem lại (dĩ nhiên là tôi sẽ diễn đạt lại theo cách của mình). Dần dà, tôi học được đa dạng cách miêu tả và làm phong phú vốn tính từ của bản thân.

    2. Quan sát tốt, miêu tả tốt

      Để miêu tả tốt cần chúng ta có đôi mắt quan sát tốt. Ví dụ, dù không thích biển nhưng mỗi khi đi du lịch biển tôi đều quan sát nó khá lâu. Cách từng đợt sóng tung bọt trắng xóa xô vào bờ, nhẹ nhàng rút lại, những đợt sóng nhấp nhô êm dịu hay cuộn trào dữ dội. Với những sự chuyển động, thay đổi khá nhỏ, tinh tế chúng ta cần ta tinh ý quan sát, cảm nhận trọn vẹn mới có thể miêu tả hết ý được. Lắm hôm, sáng ra tôi cứ ngồi thơ thơ thẩn thẩn ngắm mây trời, khắc ghi thật sâu cái màu xanh ngắt trong veo của bầu trời, những đám mây trôi bồng bềnh thật chậm,… như một đứa dở hơi. Nhưng nhờ bắt được những sự chuyển đổi tinh tế của đất trời, không quá khó để tôi miêu tả phong cảnh.

      3. Trí tưởng tượng phong phú

        Vì có những cảnh sắc, những món đồ, những sự việc, con người… ta chưa từng trực tiếp cầm nắm, trông tận mắt, trải nghiệm thật sự nên ta cần phải có trí tưởng tượng tốt để mô tả nó. Ví như mình thường viết truyện giả tưởng, đặt câu chuyện ở những bối cảnh như thần tiên, phép thuật, thế kỷ 18-19,… tôi đều phải du hành vào miền tưởng tượng, tự vẽ ra thế giới đó. 

        Bởi nếu bất cứ cái gì bạn viết, bạn kể cũng nhất thiết đều phải có trải nghiệm, tiếp xúc thực tế,… thì chắc mấy bộ truyện fiction (giả tưởng) và fantasy (kỳ ảo), hoặc theo bên Trung các truyện như tiên hiệp, huyền huyễn,… sẽ không bao giờ được ra đời rồi. Với tôi thì chuyện tưởng tượng này quá dễ, bởi vốn đó là năng khiếu của tôi. Nhưng với nhiều người không có khiếu thì cần phải luyện tập nhiều, hoặc nếu không tập được cũng không sao, vì bạn có thể cố gắng bằng những cách khác.

        4. Hòa mình

          MIEU TA

          Thật ra, trí tưởng tượng tốt dĩ nhiên sẽ là một lợi thế khi viết miêu tả, nhưng để nó phát huy tốt nhất thì cần phải kèm theo sự “hòa mình”. Mỗi khi viết truyện fantasy, xây dựng nên một thế giới mới mẻ, lạ lùng tôi không chỉ vắt óc tưởng tượng, mình còn phải đẩy bản thân vào thế giới ấy, như thể mình đang sống trong đó. Hoặc là sẽ sống trong câu chuyện của mình, đứng bên lề quan sát các nhân vật đối thoại với nhau, ngắm nhìn thế giới của họ vận hành thế nào,… Đôi khi, có những mô tả hoàn toàn không có thật, chỉ do tôi tự sáng tạo nên nhưng bằng cách hòa mình triệt để, mình đã biến những gì mình “vẽ ra” sống động như thật.

          5. Linh hoạt và đa dạng

            Khi nói về mây, phần lớn chúng ta thường dùng từ là “đám mây”, nhưng dùng mãi một từ “đám mây” cũng chán, trong khi đó ta có thể viết là  “khối mây”, “cụm mây”, hay còn có cụm từ là “vầng mây”, “áng mây”,… Hoặc thay vì cứ viết là “hoàng hôn”, ta có thể viết là “tà dương”, “chạng vạng”, “chiều tà”, “ráng chiều”,… tuy chúng không hoàn toàn đồng nghĩa, nhưng có thể thay thế cho nhau trong nhiều ngữ cảnh và người đọc vẫn hiểu. 

            Hoặc mỗi khi tả cảnh trời sáng/tối, tôi sẽ dùng đa dạng động từ như “màn đêm buông xuống”, “màn đêm xuống”, “tà dương trùm/phủ lên thành phố”, “bình minh tràn đến”, “bình minh ùa tới”, hay nắng thì nắng “chiếu /rọi / rót/ chảy/ phủ,…”. Lâu lâu mình còn chế ra một số cụm từ như “nắng/gió mai”.

            Trên đây đều là những chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của tôi, chắc chắn nó sẽ không đúng với tất cả mọi người, nhưng hy vọng là vẫn sẽ giúp ích chút gì đó. Hãy theo dõi phần tiếp theo với bài viết “Đừng miêu tả chỉ như miêu tả”.

            Leave a Comment

            Your email address will not be published. Required fields are marked *

            You cannot copy content of this page

            Scroll to Top